Teknoloji
Moderator
Orta Doğu’da İsrail-İran-ABD savaşı sürerken, iddialara göre İran’daki yaklaşık 450 kilogram yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyumu ele geçirmek için ABD Başkanı Trump’a bir plan sunuldu. Konuya aşina iki kaynağa göre plan, kazı ekipmanlarının havadan taşınmasını ve radyoaktif malzemenin çıkarılması için kargo uçaklarının inebileceği bir pist inşa edilmesini içeriyor.
Washington Post’un haberine göre kaynaklar, komandolarla gerçekleştirilecek karmaşık planın başkanın talebi üzerine geçtiğimiz hafta kendisine sunulduğunu ve ciddi operasyonel riskler içerdiğinin de aktarıldığını belirtti.
Daha önce kamuoyuna yansımayan söz konusu talep, Trump’ın son derece hassas ve yüksek riskli bir özel operasyon seçeneğini değerlendirmeye açık olduğunu gösteriyor. Yönetimin böyle bir operasyonu değerlendirdiği ilk olarak Wall Street Journal tarafından bildirilmişti.
‘DAHA ÖNCE HİÇ DENENMEMİŞ OPERASYON’
Habere göre İran’ın nükleer silah geliştirme kapasitesini sınırlamak yönetimin temel hedeflerinden biri olmaya devam ediyor. Ancak uzmanlara göre bu plan, savaş koşullarında daha önce hiç denenmemiş ölçekte son derece zorlu bir operasyon olur.
AĞIR EKİPMANLAR BÖLGEYE TAŞINABİLİR
Eski savunma yetkililerine göre operasyon, kazı ve radyoaktif malzemenin çıkarılması için yüzlerce hatta binlerce askerin ve ağır ekipmanın hava yoluyla taşınmasını gerektirebilir. Haber göre tüm süre, İran’ın derinliklerinde ve muhtemel çatışma ortamında haftalar sürebilir.
Yönetim yetkilileri kısa süre önce İran’a, savaşı sona erdirmek için 15 maddelik bir teklif sundu. Teklifin, Tahran’ın yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyumdan vazgeçmesini de içerdiği bildirildi. Trump bu materyali “nükleer toz” olarak tanımlamıştı.
İran, ABD’nin teklifini reddetti. Ancak savaş başlamadan hemen önce yürütülen müzakerelerde, zenginleştirilmiş uranyumu daha düşük seviyeye “seyreltmeyi” önermişti.
‘TARİHİN EN BÜYÜK VE EN KARMAŞIK OPERASYONLARINDAN BİRİ’
Eski Savunma Bakan Yardımcısı Mick Mulroy, “Bu, tarihin en büyük ve en karmaşık özel operasyonlarından biri olur” dedi. Mulroy, “Kuvvetler için büyük bir risk” ifadelerini kullandı.
‘UZMANLAŞMIŞ KARA BİRLİKLERİ GÖNDERİLMELİ’
Habere göre Trump’ın böyle bir operasyona ilgisini gösteren bir başka gelişmede, Fox News sunucusu Mark Levin’in programına dikkat çektiği görüldü. Levin, ABD’nin İran’ın uranyum stoklarını ele geçirmek için “uzmanlaşmış” kara birlikleri göndermesi gerektiğini savundu.
Levin, “Yerde neden askerlere ihtiyaç duyalım? Bunun pek çok nedeni var ve 300 bin askere gerek yok. Mesele bu uranyum” ifadelerini kullandı.
Savaşları bitirme vaadiyle seçim kampanyası yürüten Trump, şu anda büyük ölçüde İsrail ile koordineli hava saldırılarıyla yürütülen ve beşinci haftasına giren bir çatışmanın içinde bulunuyor. ABD basınına göre uranyumu ele geçirmek için kara operasyonu başlatmak, komandoların yanı sıra çok sayıda destek personelinin sahaya sürülmesini gerektirerek risk seviyesini ciddi şekilde artıracaktır.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, “Pentagon’un görevi, başkana mümkün olan en geniş seçenek yelpazesini sunmak için hazırlık yapmaktır. Bu, başkanın bir karar verdiği anlamına gelmez” dedi.
Anketler Amerikalıların çoğunluğunun savaşa, özellikle de kara birliklerinin gönderilmesine karşı olduğunu gösterirken, Savunma Bakanı Pete Hegseth başkanı güçlü bir lider olarak göstermeye çalıştı.
Hegseth, Pentagon’daki basın toplantısında, “Başkan Trump’ın yıllardır söylediği gibi ve bu yönetim döneminde de: İran nükleer silaha sahip olamaz ve olmayacak” dedi.
İRAN’IN URANYUM STOKLARI NEREDE?
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na göre İran, yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyum stokladı. Bu stokun yarısından fazlası, İran’ın orta kesimindeki tarihi İsfahan kenti yakınlarında, yerin 90 metreden derinindeki tünellerde depolanıyor. Habere göre geri kalanın ise Natanz nükleer tesisinde ve muhtemelen başka noktalarda bulunduğu değerlendiriliyor.
OPERASYON NASIL GERÇEKLEŞECEK?
Habere göre operasyonun büyüklüğü ve karmaşıklığı son derece yüksek. Uzmanlara göre bu tür bir görev, kısa süreli bir baskından ziyade geçici bir askeri işgali andıracaktır.
Plan kapsamında önce İran savunma sistemlerinin hedef alınması, ardından kara birliklerinin yüzlerce kilometre içeriye girerek tesis çevresinde güvenlik çemberi oluşturması gerektiği belirtildi. Bu süreçte ABD’nin 82. Hava İndirme Tümeni ve Ranger birliklerinin paraşütle indirilmesi gibi seçeneklerin değerlendirildiği ifade edildi.
PİST İNŞA EDİLECEK
Sonrasında mühendis birlikleri pist inşa edeceği, ekipman ve malzemeler hava yoluyla taşınacağı belirtildi. Ancak uzmanlar, bu süreçte yavaş hareket eden nakliye uçaklarının düşman ateşine açık olacağı vurgulandı.
Operasyonun sürdürülebilmesi için mekanik personelden yakıt ikmal ekiplerine kadar geniş bir destek ağının gerektiği belirtildi. Ayrıca nükleer uzmanların da sahada bulunması bekleniyor.
‘SON DERECE TEHLİKELİ BİR SÜREÇ’
Habere göre yer altı tesisine giriş ise son derece tehlikeli ve yavaş ilerleyen bir süreç olacak. Komandolar, kesme ve patlatma ekipmanlarıyla ilerlerken aynı zamanda radyoaktif riskleri de yönetmek zorunda kalacak. Ayrıca tuzaklama ihtimallerinin de bulunduğu belirtildi.
‘GEÇMİŞTEKİ BİRÇOK RİSKLİ GÖREVİ GÖLGEDE BIRAKABİLİR’
Uzmanlara göre bu operasyon, geçmişteki birçok yüksek riskli görevi gölgede bırakabilir. Örneğin Usame bin Ladin operasyonu saatler içinde tamamlanmıştı; İran’daki bu süreç ise haftalar sürebilir.
ABD-İsrail-İran savaşının 34. günü! Trump kritik tarihi verdi, Husiler 'yeni cepheyi' duyurdu: 'Saldırırlarsa kapatırız'
Trump’ın resti sözde kalabilir
Beyaz Saray'ın havası buz kesti: Trump'ın danışmanından tartışma yaratan sözler! 'Tıpkı İsa gibi'